محمد حسين بن مهدى فراهانى

44

سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )

حاكم بود . بندر انزلى [ بندر انزلى ] و چهار فرضه چون در سرحد [ است ] و عمل گمرك آنجا با اكبر خان بيگلربيگى است بدين واسطه چند سال است حكومت آنجا هم با بيگلربيگى است و نايب گذاشته . بلوك رحمت آباد قصبهء حاكم‌نشين ندارد . حكومتش هر سال مختلف بوده [ و ] چند سال است با ميرزا محمد على پسر حاجى ميرزا فتحعلى است كه از طايفهء حاجى سميع است . بلوك رودبار زيتون كه اغلب منافع و محصولش زيتون است . قصبهء آن در سر راه قزوين و حكومت آن مختلف بوده . در هذه السنه با ميرزا طاهر پسر ميرزا - عبد الوهاب است كه نايب گذاشته . بلوك عمارلو قهپايه است ، هم برنج و ابريشم محصول دارد هم گندم و جو و مزارع و مواشى . و متصل به خاك قزوين و برزخ ما بين گيلان و عراق است . و حكومتش مختلف است . در هذه السنه با پسر ميرزا عبد الوهاب [ است ] و نايب گذاشته . بلوك گسكر قصبه ندارد و حكومتش هميشه مختلف بوده [ و ] در هذه السنه با اكبر خان بيگلربيگى است و او از جانب خود نايب گذاشته . بلوك ماسوله زراعت برنج و نوغان ندارد ، جو و گندم است و غالب مردمش آهنگرند و آهن‌سازى را در كمال امتياز مىكنند . و متصل به خاك طارم و زنجان است و حكومتش مختلف ، در هذه السنه با عبد الحسين خان بود . بلوك رستم آباد و كهدم چون مالكينش اغلب اربابان شهر رشت‌اند نايب و حاكم معينى ندارد . ماليات هر قريه را والى گيلان در شهر رشت از مالكش مىگيرد . طوالش از توابع گيلان و قراء قشلاقى و ييلاقى دارد . و زراعت و محصول املاك قشلاقى آن برنج و نوغان است و محصول املاك ييلاقى آن گندم و جو است . و پنج بلوك از قرار تفصيل است : كرگان‌رود [ كه ] چند سال است كه حكومتش با نصرت اللّه خان است . طالش دولاب ، اسالم ، بلوك شندرمين